Hoe zelforganisatie in zorg & welzijn wél werkt.

De patiënt meer zeggenschap? Geef dan ook je eigen mensen meer regelruimte

Tegenstanders van zelfsturing vinden dat zelfsturing synoniem is aan verwaarlozing van teams, een truc om te bezuinigen. Dat is het verschil met zelforganisatie: hier is de leidinggevende nog wel degelijk aanwezig om in dialoog met het team resultaten te behalen. Na de populariteit door onder andere Buurtzorg heeft zorgaanbieder Cordaan vanaf begin 2019 het principe van zelfsturing in de wijkverpleging en thuiszorg weer losgelaten. De reden? De interne afstemming vroeg teveel van de medewerkers.

Talloze voordelen Zelforganisatie

Ik kan me dat goed voorstellen. De stap is vaak veel te groot. Ik heb een sterke voorkeur voor zelforganisatie als vorm in plaats van zelfsturing, omdat zelforganisatie beter aansluit bij de meeste organisaties. Bij zelforganisatie is er een leidinggevende laag aanwezig die de teams coacht en kaders biedt. Bij de overgang naar deze vorm geldt: het is een geleidelijke transformatie, trek er een aantal jaren voor uit. Waarom? Iedereen moet eraan wennen. De eerste fase van elke organisatieverandering zal op weerstand stuiten en miscommunicatie. Het is een gewenningsproces. In deze fase is doorzetten met lange termijn voordelen voor ogen, cruciaal. De voordelen zijn zo groot, dat het als organisatie bijna naïef is om hier niet serieus stappen in te ondernemen.

Kies voor zelforganisatie vanuit de juiste intentie

Zelforganisatie of zelfsturing invoeren om kosten te sparen? De kans op succes lijkt me klein. Dit is namelijk niet de juiste motivatie om teams mee te krijgen: de boodschap naar de medewerkers is dan: zelforganisatie = bezuinigen! Dat werkt demotiverend. Je moet als organisatie wel een duidelijke visie en doel hebben met het onderwerp. Er zijn zoveel mooie resultaten voor een organisatie te behalen (reductie ziekteverzuim, betrokken medewerkers, sterke teams), maar je moet het wél goed communiceren. Je kiest voor zelforganisatie omdat je op lange termijn een gezond en vitaal bedrijf wil zijn en een aantrekkelijke werkgever.

Succesfactor: betrek de teams vroeg in het traject

In zorg en welzijn geldt: Als je patiënten meer zeggenschap en regie geeft over hun ziekteproces, dan moet je ook je eigen mensen die ruimte geven! Een voorwaarde is dat je je eigen teams betrekt bij de beslissing: dat is immers waar het om draait: autonomere teams. Die laat je meebeslissen over hoe zelforganisatie in te richten. Hen ‘overslaan’ is vragen om problemen. Hoe geloofwaardig ben je als je aanstuurt om sterke teams, maar hen geen zeggenschap geeft? Teamleden moeten de voordelen inzien om zelf meer regelruimte te krijgen. Dan kiezen ze zelf bewust voor het traject en denken ze mee over hoe je als team beter kunt presteren.

Autonome sterke teams

Ik heb me vaak verbaasd over hoe plannen rondom zelforganisatie stranden. Vaak krijgen plannen geen concrete vertaalslag in de teams. Daarom heb ik een programma gemaakt dat die vertaalslag effectief weet te maken naar de teams toe. We pakken jullie plannen op en zetten ze om in jullie praktijk. Daarbij beantwoorden we vragen als Wat is een zelforganiserend, autonoom team in de zorg? Wat zijn de kenmerken en problemen van zelfsturende teams? Hoe zorg je ervoor dat het wel werkt?

Ons programma leert teams in twaalf weken om beter samen te werken en zo met elkaar betere resultaten te boeken. Het gaat om een lichte, agile manier, waarbij een team de tijd krijgt om een ritme op te bouwen en langzaam beter gaat ‘draaien’ als team. De resultaten geven een team veel energie. Ze ervaren: “ we kunnen dit wél en het is nog verdraaid leuk ook!” Zo worden de teams getraind om door middel van zelforganisatie in de zorg ook daadwerkelijk beter te presteren.

Quote manager MeerWaarde ‘De teams omarmen het op het moment dat ze zien dat het winst biedt en dat het winst oplevert.’

Heb je vragen of wil je meer weten? Neem dan gerust contact op via onderstaand formulier.

Heb je vragen of wil je meer weten? Neem dan gerust contact op via onderstaand formulier.